Narito ang buong kwento na muling isinalaysay sa wikang Tagalog. Nilapatan ko ito ng pamagat, mga dagdag na detalye, at isang matinding “twist” sa dulo na magpapaliwanag sa lahat ng misteryo.

ANG LIHIM SA KAHON NG BILIBID

PANIMULA

Sabi nila, ang pamilya ay ang huling kanlungan ng sinumang naliligaw ng landas. Pero para kay Tito Jun, ang paglaya niya mula sa New Bilibid Prison pagkatapos ng dalawampung taon ay hindi naging simula ng bagong buhay—ito ay simula ng isang panibagong impiyerno. Ang aming tahanan sa isang tahimik na barangay sa Maynila ay naging kuta ng poot.

01: Ang Pagbabalik ng Anino

Ang sigaw ni Papa ay parang punyal na humiwa sa katahimikan ng hapunan.

“Sinumang kumampi sa kanya, lumayas sa bahay na ‘to!”

Itinuro niya ang pinto. Sa labas, may isang taong nakatayo—isang lalaking buto’t balat, puti ang buhok, at hapo ang katawan. Siya si Tito Jun (Chu Kiến Quân).

Ni-lock ni Lola ang pinto. Cachack. Cachack. Dalawang tunog na parang hatol ng kamatayan. Habang kami ay masaganang kumakain sa loob, si Tito Jun ay nananatiling nakayukod sa labas, yakap ang isang lumang bayong at isang kinakalawang na kahon na bakal.

Naalala ko noong bata pa ako, kapag iniwan ako nina Papa para magsugal, si Tito Jun ang laging sumusulpot sa bintana para bigyan ako ng kendi at ipagluto ng mami. Ngayon, ako naman ang gumawa nun. Palihim ko siyang dinalhan ng mainit na mami sa labas ng bintana ng kwarto ko.

Nang tanggapin niya ang mangkok, lumuhod siya sa semento at isinubsob ang noo.

“Anak… salamat, anak…” Tok. Tok. Tok. Ang bawat katok ng noo niya sa semento ay tila nagtatanong: Bakit galit na galit ang pamilyang ito sa kanya?

02: Ang Pagkawala at Ang Lihim na Silid

Kinabukasan, wala na si Tito Jun sa tapat ng bahay. Sabi ni Papa, “Malamang ay natuto na ang damuhong ‘yun.” Pero nalaman ko na hindi pala siya umalis. Pinayagan siya ni Lola na matulog sa madilim na bodega sa ilalim ng hagdan—sa kondisyong hindi siya lalabas kapag may tao.

Isang gabi, habang tulog ang lahat, pumasok ako sa bodega. Amoy luma at amoy gamot. Doon, nakita ko si Tito Jun na mahimbing ang tulog sa isang banig. Sa ilalim ng kanyang ulunan, nandoon ang kahon na bakal.

Dahil sa kuryosidad, dahan-dahan ko itong hinila. Hindi ito naka-lock. Nang mabuksan ko ang takip, naramdaman ko ang paglamig ng aking buong katawan.

03: Ang Nilalaman ng Kahon

Inasahan kong makakakita ako ng mga nakaw na alahas o ebidensya ng krimen. Pero mali ako. Sa loob ng kahon ay may:

1. Isang tumpok ng mga resibo ng ospital: Lahat ay may petsang dalawampung taon na ang nakalipas. Ang pangalan sa resibo? Ang aking ama.
2. Isang lumang dyaryo: Ang balita ay tungkol sa isang nakamatayang aksidente sa kalsada kung saan isang “lasing na drayber” ang nakasagasa sa isang pamilya.
3. Isang sulat-kamay na kasunduan: Nakasulat sa papel na may pirma nina Papa at Tito Mario. Nakasaad doon: “Jun, ikaw na ang umamin. Ikaw ang walang pamilya. Kami ang mag-aalaga sa Nanay at sa anak mo. Huwag kang mag-alala.”

Nanginig ang kamay ko. Ang krimeng pinagdusahan ni Tito Jun sa loob ng dalawampung taon—ang aksidenteng pumatay ng tao—ay hindi siya ang may gawa. Si Papa ang drayber. Isinakripisyo ni Tito Jun ang kanyang kabataan para hindi makulong si Papa, para magkaroon ako ng ama, at para hindi mawasak ang pamilyang Chu.

04: Ang Malupit na Twist

Pero may isa pang bagay sa ilalim ng mga papel. Isang maliit na botelya ng gamot at isang medikal na sertipiko mula sa prisinto. Binasa ko ang nakasulat: Stage 4 Liver Cancer. Kaya pala siya bumalik. Hindi para humingi ng pera, kundi para mamatay sa piling ng pamilyang iniligtas niya. Pero ang pamilyang binuwis niya ng buhay ay itinuring siyang basura para pagtakpan ang sarili nilang kahihiyan.

Biglang bumukas ang ilaw sa bodega. Nakatayo si Tito Jun, gising na at luhaan.

“An-An… ibalik mo na ‘yan sa loob,” pabulong niyang sabi. “Huwag mong hayaang malaman ng Papa mo na alam mo. Masisira ang tingin mo sa kanya.”

“Tito… bakit?” tanong ko habang humahagulgol.

Ngumiti siya, isang ngiting puno ng pagod. “Dahil mahal ko kayo. At sapat na sa akin na binigyan mo ako ng mainit na mami bago ako mawala.”

WAKAS

Lumipas ang isang linggo, natagpuan si Tito Jun na wala nang buhay sa loob ng bodega, yakap pa rin ang kahon na bakal. Sinunog ni Papa ang lahat ng laman ng kahon nang hindi man lang binabasa, iniisip na basura lang ang mga iyon.

Habang pinapanood ko ang usok ng nasusunog na mga papel, tiningnan ko si Papa—ang “mabuting tao” sa mata ng lipunan. Napagtanto ko: Ang tunay na bilanggo ay hindi si Tito Jun na nasa loob ng selda ng dalawampung taon. Ang tunay na bilanggo ay kaming lahat na nakatira sa bahay na ito, nakakulong sa isang malaking kasinungalingan.